Het Dorpshuis Schalkhaar, dat zaterdag 12 september a.s. officieel de deuren opent met een Open Dag, kent een lange geschiedenis. Daarover had dorpsgenoot Gerard ten Bulte een gesprek met onze onbenoemde dorpsarchivaris Herman Sonnenberg. Dat gesprek vond plaats in juli 2024. Heel triest is het dat Herman onlangs op 5 augustus op 90-jarige leeftijd is overleden.

door Gerard ten Bulte (tekst en foto)

SCHALKHAAR – Terug naar juli 2024. Voordat ik Sonnenberg ook maar een vraag kan stellen, toont hij mij een boekje en een video waarin hij uitgebreid ingaat op de historie van met name het Koetshuis. Ergens medio negentiende eeuw werd letterlijk de fundering gelegd voor wat nu ons dorpshuis is. In het boek de Schallinckhaer (2012) van Tonny Mulder zien we de paardenstal annex koetshuis voor het eerst in een illustratie die het gebouw dateert in 1835. Volgens Sonnenberg werd de basis van het huidige dorpshuis echter veel eerder gelegd.

Samen met de huidige Lindeboom en het Brinkmanshuis (nu nog steeds het boerderijtje aan de Kerkweg 2) behoren het volgens hem tot de oudste gebouwen van Schalkhaar. ‘Het is nadien verschillende keren verbouwd, maar de contouren zijn hetzelfde gebleven. Het Koetshuis was vanaf de bouw in gebruik als stalling en semi-bewoning.’ Tot begin 1920 was de laatste bewoner landbouwer/orgeltrapper Johannes Antonius Dibbelink, lezen we in het boek ‘Schalkhaar. Zicht op Kerk en dorp’ (1993). Nadien was het alleen nog in gebruik als paardenstal, als koetshuis en als garage.

In 1933 werd de kerk verbouwd tot het huidig formaat. Het zou volgens Sonnenberg best mogelijk kunnen zijn dat het Koetshuis daarna weer in gebruik is geweest als woonhuis, maar welke functie het Koetshuis tot na de Tweede Wereldoorlog had is niet bekend. Daarna was het vooral bekend als parochiezaaltje en is het gebruikt voor allerlei doeleinden, van parochiezaal, tentoonstellingsruimte (2002), noodschooltje (2005), bibliotheek en tot augustus 2025 werd het gebruikt door Schalkhaar Life! en tot het laatst als koffieruimte voor de Tuinploeg van de Nicolaaskerk.

Sinds 15 juni 2026 doet het dienst als Dorpshuis Schalkhaar en op zaterdag 12 september a.s. wordt het als zodanig officieel geopend en zijn alle dorpsgenoten welkom om een kijkje te nemen.