Kijk op de dorpen: Schalkhaar, Averlo en Frieswijk

Elke twee jaar maken de wijkmanagers in de gemeente Deventer een ‘Kijk op de wijk’ of ‘Kijk op de dorpen’. Deze worden gemaakt op basis van data van het team ‘Kennis en Verkenning’. Daarnaast worden die data aangevuld met inbreng van bijvoorbeeld het wijkteam/dorpenplatform en functionarissen uit de wijk.

SCHALKHAAR – Het document biedt kennis vanuit het perspectief van de wijk en helpt je om de wijken of dorpen te begrijpen als je daar iets wil doen. De wijkmanager maakt de Kijk op de wijk omdat elke wijk, buurt en dorp anders is. Ook draagt het document bij aan het bepalen van speerpunten in de wijk en thema’s die breder spelen in de gemeente.

Bekijk hier het volledige rapport.

Schalkhaar is een middelgroot dorp met 6.121 inwoners en ligt direct tegen de stad Deventer aan. Het dorp beschikt over een eigen dorpskern met winkels, een kerk en onderwijsvoorzieningen. Aan de rand van Schalkhaar bevindt zich het AZC Schalkhaar. In 2023 is er een dorpsvisie opgesteld en is onderzocht of een nieuw dorpshuis in het voormalige Koetshuis van de Sint Nicolaaskerk haalbaar is. In 2026 heeft het Dorpshuis Schalkhaar – helemaal opgebouwd en gerund door bewoners – haar deuren geopend. Voor veel actuele informatie kun je volgens het rapport terecht op: www.inschalkhaar.nl 🙂

De twee buurtschappen Averlo en Frieswijk worden samen genoemd, omdat ze een sterke gemeenschappelijke binding hebben. Het Plaatselijk Belang is georganiseerd voor Averlo Frieswijk en is erg actief. Jaarlijks wordt met succes de kermis en de revue georganiseerd. En er is ook het Museum Averlo-Frieswijk-Schalkhaar, met tevens een huiskamerfunctie voor de gemeenschap.

Voorzieningen
Als voorzieningen in Schalkhaar worden genoemd: dorpshuis, twee scholen, dorpskerk, sportvoorzieningen, bibliotheek, www.inschalkhaar.nl, asielzoekerscentrum, woonstichting De Marken, Schalkhaar Helpt Elkaar, Park Braband (zorglocatie), huisartsenpost en zorgaanbieders. Voor Averlo/Frieswijk worden genoemd: Boam De Putte (ontmoetingsplek), museum en schietvereniging.

Een paar flarden uit het rapport:

‘In Schalkhaar zijn inwoners minder tevreden over het gebrek aan een dorpshuis. Hierbij moet gezegd worden dat deze in 2026 wel haar deuren inmiddels heeft geopend.’

‘Vergeleken met de rest van de dorpen is men in Schalkhaar iets minder tevreden met de ervaren veiligheid (81,2%).’

‘Ook Bathmen, Diepenveen en Schalkhaar steken qua geluksgevoel met kop en schouders boven het Deventer gemiddelde uit.’

‘In Schalkhaar is er zorg over de plannen rondom Wechelerhoek en de potentiële locatie Baarlerhoek. Bewoners vrezen voor het verlies van de dorpse identiteit en vragen zich af of de huidige infrastructuur en voorzieningen zo’n schaalvergroting aankunnen.’

Schalkhaar
In Schalkhaar speelt volgens het rapport de dynamiek van een dorp dicht bij de stad. Bewoners ervaren het gemak van de afstand tot de stad en stedelijke voorzieningen. Maar die dynamiek brengt ook zorgen met zich mee. De beoogde uitbreiding van het dorp en de grote van de ontwikkelingen is een punt van aandacht. Ook de aanwezigheid van verschillende kwetsbare doelgroepen is door een aantal bewoners als aandachtspunt genoemd. Daarnaast wordt het ontbreken van georganiseerde werkgroepen voor het verder brengen van de dorpsvisie ook als thema benoemd.

Krachten
Het dorp dicht bij de stad heeft veel voordelen voor bewoners. Daarnaast zorgen de goed georganiseerde activiteiten, zoals Schalkhaar Life, voor ontmoeting en een sterk dorpsgevoel. Professionals geven aan dat de samenwerking tussen organisaties steeds meer gebiedsgericht wordt georganiseerd, waardoor signalen uit het dorp sneller met elkaar worden gedeeld.

Kansen
Het begin 2026 geopende dorpshuis is een belangrijke kans om meer en betere ontmoeting te faciliteren. Het zorgt voor samenhang van het vrijwilligersnetwerk in het dorp. En het zorgt voor meer verbinding tussen dorpsbewoners en belangrijke voorzieningen in het dorp, zoals de school en de kerk. Een andere belangrijke kans is het versterken van het centrum van Schalkhaar door een andere inrichting. Dit is ook een duidelijke wens in de dorpsvisie.

Averlo/Frieswijk
Bewoners noemen volgens het rapport het ontbreken van voorzieningen, openbaar vervoer, winkels en scholen. Het gebied vergrijst. Er zijn beperkte mogelijkheden voor jongeren. Ook hier worden ondersteuningsvragen soms pas later zichtbaar.

Krachten
De kracht ligt ook hier in de betrokkenheid van bewoners. Er is een actief Plaatselijk Belang, dat bewoners betrekt bij plannen. De jaarlijkse kermis en de Revue zorgt voor verbinding. Bewoners weten elkaar goed te vinden en veel zaken worden gezamenlijk opgepakt.

Kansen
Het Plaatselijk Belang heeft het initiatief genomen om het thema Maatschappelijke weerbaarheid op de agenda te zetten. Een werkgroep is bezig om na te denken over hoe voor te bereiden op noodsituaties. Daarbij is het informeren van de dorpsgemeenschap een belangrijke opgave. Maar wordt er vooral ook gekeken welke zaken gezamenlijk kunnen worden opgepakt en hoe je als gemeenschap elkaar kunt helpen. Daarnaast worden woningbouw en het herontwikkeling van erven als kans gezien. Ook het betrekken van nieuwe bewoners bij de gemeenschap is een waardevolle investering die prioriteit heeft.

Deel via